Bevriend blogger René Greve poste vorige week twee handige links naar tools voor het schrijven van webteksten en dat gaf mij het idee om even een kort stuk te schrijven over een tekst schrijven. Hoewel ik mijzelf nog zeker geen expert op dit gebied wil noemen, heb ik toch zeker enige kennis en ervaring opgedaan op de School voor Journalistiek en tijdens mijn werk.

Voorbereiding

Net als bij het ontwikkelen van een design gaat er, bij mij in ieder geval, een tijd vooraf voordat er überhaupt een letter op het papier of op het scherm komt te staan. Vaak begint het met een onderwerp of een idee wat er in je hoofd opkomt en waarvan je denkt ‘daar kan ik wel wat mee’. Nu zijn er van die oefeningen om er een woordenspin o.i.d. dergelijks van te maken met allerlei steekwoorden die bij dat onderwerp passen. Dat doe ik eigenlijk vrijwel nooit, ik laat het idee vaak eerst even rusten. Met het risico om het onderwerp te vergeten, wil ik het ook nog wel eens opschrijven op een notitieblokje of op mijn 2do-lijst op de computer.

De eerste woorden

Als het idee dan even op de kast heeft gelegen, het verschilt per keer hoe lang dat is, en er is wat over nagedacht dan kan er begonnen worden met de eerste alinea. Mijn tip is om de kop te laten rusten als je niet direct iets weet. In het verleden heb ik regelmatig gehad dat ik eerst een hele poos zat te denken over de kop. Een van mijn docenten zei toen ‘Begin gewoon met schrijven, die kop komt dan later wel’. En dat is zeker waar. Vaak als je het verhaal af hebt, is het veel eenvoudiger om een kop te bedenken. Dus als je niet gelijk een kop in je hoofd hebt (klinkt grappig hè?) dan begin je dus met de eerste alinea, waar je het verhaal inleidt. Vooral met internet is het belangrijk dat deze pakkend is en mensen het verhaal in trekken. Vaak hebben mensen weinig tijd om te lezen en moeten ze dus vanaf het begin af aan geboeid raken.

Verhaallijn

Van een gastdocent waar ik een tijdje les van heb gehad, Jaap Stronks, krijg ik regelmatig te horen dat het belangrijk is dat je over een specifiek onderwerp schrijft. Ik wil vaak nog wel snel de breedte in gaan, maar volgens hem kun je “beter superrelevant zijn voor een paar mensen, dan 13 in een dozijn voor heel Nederland” en daar zit wel wat in natuurlijk. Als je dus een onderwerp hebt, probeer je daar dan ook zoveel mogelijk aan te houden en niet te veel zijspoortjes te nemen. Als je over een specifiek onderwerp schrijft, heeft dat denk ik ook veel langere waarde. Als ik tijdens de webontwikkeling ergens tegenaan loop ga ik vaak Googlen en dan kom je uiteindelijk ook uit bij artikelen die dat ene specifieke onderwerp behandelen.

Naast dat je dus specifiek moet schrijven is het ook belangrijk dat er een goede structuur in de tekst zit met een inleiding en een slot. Probeer als het ware een soort route te bedenken hoe je mensen door het onderwerp heen gaat leiden. In de tijd dat je het verhaal even weggelegd hebt, is vaak de eerste alinea al wel ongeveer in je hoofd gekomen en kun je vanuit dat startpunt verder schrijven. Na dat je alles behandeld hebt, kun je langzaam afbouwen om uiteindelijk met het slot af te ronden. Er zijn veel verschillende manieren om een slot te schrijven. Het kan bijvoorbeeld een korte conclusie zijn, maar ook een vraag aan je lezers hoe zij over het onderwerp denken.

De eerste lezer

Bij de krant is de eindredactie vaak de eerste lezer. Als blogger heb je vaak geen eindredacteur naast je zitten, maar je kunt natuurlijk wel je verhaal even naar een paar mensen toe sturen voordat je het online zet. Een lezer kijkt altijd met andere ogen naar het verhaal dan jij als auteur. Ook vallen spel- en taalfouten veel sneller op voor iemand die het verhaal voor het eerst ziet, want vaak lees je er zelf veel te snel over heen. Wanneer je geen mensen hebt die het verhaal voor je kunnen lezen, is het een goede tip om het verhaal even op te slaan als het af is, er een nachtje over te slapen en het de volgende dag nog een keer te lezen voor publicatie. Vaak kijk je er dan ook heel anders tegenaan dan de vorige dag.

Feedback

Je kunt mensen ook goed vragen wat ze van je teksten vinden. Ik hoefde er zelf niet om te vragen, maar kreeg al spontaan een aantal mailtjes na de eerste posts. Zulke feedback is vaak heel waardevol, want je kunt er veel van leren. Ik zeg ‘vaak’, omdat er natuurlijk ook wel eens iemand tussen zit die ‘alles kut vindt’. Dergelijke reacties kun je het beste gewoon negeren, want als je daarmee in discussie gaat is dat bijna altijd toch verloren energie. Maar los van die enkeling, kun je dus veel leren van feedback die je krijgt. En om daarmee af te sluiten, wil ik ook hier de uitnodiging neerleggen om te zeggen wat je van dit blog vindt. Heb je er iets aan? Wat vind je van de onderwerpkeuze en de schrijfstijl? Wat zou je graag meer/anders willen zien?